In 2007 organiseerde Ecover een groots opgezet onderzoek naar de waarden, opvattingen en gedragingen omtrent ecologie en duurzaamheid.

Maar liefst 22.040 Europeanen lieten hun stem horen en gaven zo een duidelijk beeld van ‘de bewuste consument’ en waar die zoal van wakker ligt.

Benieuwd hoe groen we het doen?
Dat komt u hieronder te weten.

Wie deed er mee?
De enquête werd aangekondigd op Ecover-verpakkingen, in advertenties en middels een online oproep. Onder de deelnemers zijn er dus ook heel wat Ecover-gebruikers opgenomen in het onderzoek waardoor we een duidelijk beeld krijgen van ‘de milieubewuste’ consument.

• Het eerste opvallende feit is dat 69% van de typische ‘ecologische’ consumenten een hogere opleiding heeft. Dat is liefst vier keer zoveel als het Europese gemiddelde.
• De bewuste consument volgt de actualiteit van nabij en is lid van een of meerdere organisaties (81%).
• Die sociale betrokkenheid zien we ook weerspiegeld in de maatschappelijke thema’s die men belangrijk vindt.
• Leefmilieu staat daarbij bovenaan de lijst, gevolgd door gezondheidszorg, onderwijs en sociale gelijkheid.
• De ecologische consument heeft kinderen (62%) en hecht veel belang aan familie, vrienden en vrije tijd. Hij – of eigenlijk ‘zij’ aangezien 79% van de respondenten vrouwen waren – heeft een goedbetaalde job (80%), maar vindt geld of carrière eerder bijkomstig.
• We kunnen de deelnemers aan de enquête gerust als kritische consumenten typeren. Zo kijkt bijna zes op tien mensen naar de ingrediënten om te zien of er iets schadelijks in zit en wil 68% weten waar een product vandaan komt en wat het bevat.

Whodunnit?
Ecologie zit in de lift. Begrippen als ‘duurzaamheid’ en ‘ecologische voetafdruk’ raken stilaan ingeburgerd en met mondjesmaat groeit bij het grote publiek het besef dat er ‘iets moet gebeuren’.
Bijna alle ondervraagden vinden dat iedereen individueel een steentje kan bijdragen aan een gezonder milieu. Maar ook de overheid zou haar rol met meer overtuiging moeten spelen, zo vindt 88%, zelfs als de vereiste ecologische maatregelen onpopulair zijn.
Op de hamvraag ‘wie draagt de verantwoordelijkheid voor het milieu’ wijst 70% de bedrijfswereld als grote boosdoener aan. Bedrijven hebben over ’t algemeen veel te weinig aandacht voor ecologische en sociale aspecten, zo luidt het.

Lucht & Water
Niemand van de ondervraagden is onverschillig voor de eco-problematiek. 68% maakt zich grote zorgen om het milieu.
Men is het meest bekommerd over de lucht- en waterkwaliteit – 97% is er bezorgd tot heel bezorgd over. Ook over klimaatswijziging, het tropische regenwoud en gevaarlijke chemicaliën is meer dan 90% van de ondervraagden ongerust.
Verrassend in deze context is dat ‘hot items’ als kernenergie en genetisch gemanipuleerde gewassen minder bekommernis opwekken, al is ook dat relatief: nog een grote meerderheid is er bezorgd over.

Van woorden naar daden?
Alle deelnemers aan de enquête zijn dus in meer of mindere mate milieubewust. Dit uit zich niet alleen in hun ideeën maar ook in  hun gedrag. Sommigen gaan daar heel ver in, anderen zijn minder bezorgd, maar de grootste groep kan als ‘gematigd groen’ worden omschreven. Anders gezegd: sommigen zullen zich veel moeite getroosten om in hun dagelijkse leven naar duurzame alternatieven te zoeken, anderen zullen in hun ecologische engagement wat minder daadkrachtig zijn.
           
hergebruik
Bijna alle bewuste consumenten doen in meer of mindere mate aan hergebruik. Afval sorteren en recycleren blijkt helemaal ingeburgerd – 95% doet dit regelmatig of altijd – en ook de herbruikbare winkeltas is zeer populair. Anderzijds koopt slechts 29% regelmatig spullen in een tweedehandswinkel.

bewust consumeren
Bewust consumeren blijkt over ’t algemeen minder vanzelfsprekend dan recycleren. Even nadenken over de milieu-impact van bepaalde producten is nog niet zo’n grote opgave voor 68% van de ondervraagden, maar alternatieven gaan zoeken voor producten met te veel verpakking ligt al moeilijker. Bovendien gaat slechts 38% regelmatig of altijd naar een natuurvoedingswinkel.

energie besparen
82% van de ondervraagden laat zijn toestellen niet in stand-by staan maar schakelt deze altijd of regelmatig uit. Ook het gebruik van spaarlampen wordt met 74% steeds gangbaarder. Gezien de hoge kostprijs mag het niet verbazen dat slechts 12% regelmatig of altijd alternatieve energiebronnen zoals zonne- of windenergie gebruikt.

gebruik van duurzame producten
Een aantal duurzame producten zijn al goed ingeburgerd. Uiteraard scoren ecologische was- en reinigingsmiddelen goed in een Ecover-enquête, maar ook gerecycleerd papier is populair. Fair Trade producten en biovoeding scoren minder: om en bij de 55% koopt ze regelmatig of altijd. Ethische kledij en duurzaam beleggen (bijv. ethische beleggingsfondsen) blijven voor de grote meerderheid vooralsnog nobele onbekenden.

De top-10 van de meest gangbare ecologische handelingen
Het percentage in de rechterkolom slaat op het aantal mensen uit de steekproef dat een bepaalde actie altijd of regelmatig onderneemt.

1. afval sorteren 95%
2. met een herbruikbare tas gaan winkelen 90%
3. elektrische toestellen helemaal uitschakelen 82%
4. ecologische was- en reinigingsmiddelen gebruiken  77%
5. spaarlampen gebruiken 74%
6. gerecycleerd papier gebruiken 71%
7. de herkomst en samenstelling van producten nagaan 68%
8. oude spullen (laten) repareren alvorens nieuwe te kopen 58%
9. biovoeding kopen 57%
10. Fair Trade producten gebruiken / een alternatief product met minder verpakking zoeken (ex aequo) 55%

Halen de top-10 niet: (in dalende volgorde van populariteit) naar de natuurvoedingswinkel gaan, naar de tweedehandswinkel gaan, ethische kledij dragen, duurzaam sparen en alternatieve energie gebruiken.

Echt of fake?
Het gebruik van duurzame producten is afhankelijk van een aantal factoren.

• de efficiëntie:
  De meerderheid (70%) vindt duurzame producten even efficiënt als hun traditionele tegenhangers en meer dan acht op tien vindt de producten ook gezonder.
• de prijs:
  Iets meer dan één op vier vindt duurzame producten te duur, al wordt die meerprijs anderzijds ook als terecht ervaren.
• de eco-labels:
  De gangbare eco-labels blijken grotendeels onbekend, zelfs bij groene consumenten, maar dit doet weinig af
  aan hun vertrouwen in duurzame producten.

Hoe bepalen consumenten of ze met een echt of een fake duurzaam merk te maken hebben?
Dat onderscheid ligt niet zo eenvoudig. Men baseert zich in elk geval niet enkel op de informatie op labels en etiketten.
Om in een merk te geloven moet dat merk over de hele lijn duurzaam zijn, zo vindt de meerderheid van de
ondervraagden. Anders gezegd: een traditioneel merk dat tussen de gangbare producten één ‘eco-lijn’ aanbiedt, wordt niet als duurzaam gepercipieerd.

• Meer dan 90% van de bewuste consumenten ziet Ecover, Max Havelaar en Oxfam Wereldwinkels als echt duurzame  merken.
• Iets minder geloofwaardig zijn The Body Shop (70%) en Froggy (61%).
• Bij een aantal merken wordt het beeld onduidelijk. Zo zijn Toyota en Ikea zowel geloofwaardig (volgens 19% en 32%) alls ongeloofwaardig (volgens 68% en 59%). Triodos Bank is bij een grote groep onbekend, of men weet niet waar deze  bank qua duurzaamheid voor staat. Toch wordt ze nog door 40% geloofwaardig gevonden.
• Merken als Nike, Coca Cola, Dash, en Shell worden door meer dan 80% als niet duurzaam gepercipieerd.

Wil u meer informatie over de enquête of over Ecover?

Download hier de eco-enquête in pdf